Mikroplastik to mikroskopijne fragmenty plastiku obecne niemal wszędzie wokół nas. Znajdują się w powietrzu, którym oddychamy, w żywności oraz w wodzie. Szacuje się, że człowiek może przyjmować nawet równowartość karty kredytowej plastiku rocznie, czyli od około 74 000 do 121 000 cząstek mikroplastiku.

Początkowo odkrywano je głównie w oceanach i organizmach morskich. Dziś wiadomo, że występują również w codziennym środowisku życia człowieka, w tym w powietrzu w pomieszczeniach.

👉Obecność mikroplastiku w ludzkiej krwi (Environment International, 2022)

Mikroplastiki to fragmenty plastiku mniejsze niż 5 mm. Jeszcze mniejsze cząstki nazywane są nanoplastikami i mogą mieć rozmiar od 1 nanometra do 1 mikrometra. Powstają zarówno w wyniku rozpadu większych elementów plastikowych, jak i są produkowane celowo jako mikroskopijne cząstki stosowane w przemyśle.

Plastik nie znika z środowiska – rozpada się na coraz mniejsze fragmenty, które łatwiej dostają się do organizmu.

Badania wykazały obecność mikroplastiku w ludzkiej krwi oraz w różnych narządach. Oznacza to, że cząstki te mogą przedostawać się do krwiobiegu i krążyć po organizmie.

Mikroplastik wykrywano również w łożysku oraz mleku matki, co pokazuje skalę ekspozycji.

Zanieczyszczenia powietrza kojarzą się głównie z ruchem drogowym czy przemysłem, jednak powietrze wewnątrz pomieszczeń może być nawet kilkukrotnie bardziej zanieczyszczone niż na zewnątrz.

Jednym z głównych źródeł mikroplastiku w domu są włókna syntetyczne z ubrań i mebli tapicerowanych. Podczas użytkowania uwalniają mikrowłókna unoszące się w powietrzu, które mogą być wdychane.

Niektóre związki chemiczne obecne w plastiku mogą być także wchłaniane przez skórę.

Mikroplastik może trafiać do żywności przez plastikowe opakowania oraz przez glebę, z której rośliny pobierają składniki. Szacuje się, że człowiek spożywa dziesiątki tysięcy cząstek mikroplastiku rocznie.

Mikroplastik wykryto zarówno w wodzie kranowej, jak i butelkowanej. Niektóre badania wskazują, że osoby pijące wyłącznie wodę butelkowaną mogą przyjmować znacznie większe ilości mikroplastiku niż osoby korzystające z wody kranowej.

Wpływ mikroplastiku na organizm nadal jest badany. Najmniejsze cząstki mogą docierać do pęcherzyków płucnych i potencjalnie przedostawać się do krwiobiegu. W organizmie działają komórki odpornościowe, które próbują usuwać obce cząstki, jednak plastiku nie są w stanie rozłożyć.

Dodatkowym problemem są substancje chemiczne zawarte w plastiku. W procesie produkcji tworzyw sztucznych wykorzystuje się tysiące związków chemicznych, z których część uznawana jest za potencjalnie toksyczne.

Choć nie ustalono jeszcze jednoznacznego związku przyczynowego między mikroplastikiem a konkretnymi chorobami, liczba badań wskazujących na możliwe zagrożenia stale rośnie.

Filtruj wodę
Korzystaj z dobrej jakości filtrów do wody, takich jak system odwróconej osmozy lub filtr węglowy. W miarę możliwości ogranicz picie wody butelkowanej, w której wykrywano podwyższone stężenia mikroplastiku.

Unikaj plastikowych pojemników na żywność
Do przechowywania i podgrzewania jedzenia wybieraj szkło, stal nierdzewną lub ceramikę. Pod wpływem temperatury plastik może uwalniać cząstki i związki chemiczne do żywności.

Ogranicz żywność wysoko przetworzoną
Niektóre analizy sugerują, że produkty przetworzone mogą zawierać wyższe ilości mikroplastiku. W miarę możliwości wybieraj świeże, nieprzetworzone składniki.

Zrezygnuj z jednorazowych produktów
Unikaj plastikowych słomek, sztućców i talerzy. Korzystaj z alternatyw wielorazowych wykonanych ze stali, szkła lub bambusa.

Kupuj produkty luzem
Zmniejsz ilość opakowań, wybierając produkty sprzedawane bez zbędnego plastiku i używając własnych pojemników.

Zwracaj uwagę na opakowania
Wybieraj produkty pakowane w papier, karton lub szkło zamiast plastiku.

Tkaniny syntetyczne, takie jak poliester czy nylon, uwalniają mikrowłókna podczas noszenia i prania. Cząstki te trafiają do środowiska i mogą wracać do nas w powietrzu i wodzie.

W miarę możliwości wybieraj ubrania wykonane z naturalnych materiałów, takich jak bawełna, len, wełna czy konopie.

Jednym z głównych sposobów kontaktu z mikroplastikiem jest jego wdychanie. Drobne cząstki zawieszone w powietrzu mogą podrażniać drogi oddechowe i sprzyjać stanom zapalnym.

Oczyszczacz powietrza wyposażony w filtr HEPA pomaga wychwytywać cząstki stałe, w tym drobne frakcje pyłu zawieszonego. Dzięki temu może ograniczyć ilość zanieczyszczeń obecnych w pomieszczeniu.

👉 Oczyszczacz powietrza KLARIO

W przestrzeniach do 20 m2, takich jak sypialnia, pokój dziecka czy domowe biuro, może to być jeden z elementów dbania o czystsze powietrze.

Mikroplastik wykryty w ludzkiej krwi (Environment International, 2022)

Mikroplastik w wodzie butelkowanej (American Chemical Society, 2018)

Jakość powietrza w pomieszczeniach – raport EPA

Substancje chemiczne obecne w plastiku (Nature, 2021)

Zdjęcie: Freepik